Karaitza 29 (2021)

0

Euskal Espeleologoen Elkargoak atsegin handiz aurkezten du bere urteroko Karaitza aldizkariaren 29. zenbakia, 2021. urteari dagokiona. Espeleologiari dagokionez oso denboraldi aktiboa izan da nahiz eta ezagunak zaizkigun gobernuaren osasun-murrizketa bereziekin uztartu behar izan dugun gure jarduera. Argitalpen berri honek 2021ean eginiko jarduerek espeleologoen kolektiboan sorturiko dibulgazio-interesari erantzuten dio.

Garrantzi handiko hainbat artikulu aurkituko dituzue barnean, jarraian aletuko dizkizuegunak.

Lehenengo eta behin, testu deigarri bat dakarkizuegu Zarama taldeko lagunen eskutik Padrobaso errekaren Hegoaldeko mugan eginiko esplorazioen ingurukoa, Gorbeiako mendigunean. Segidan, eta kultura ikuspuntu baten pean, Josu Granjaren artikulu paregabeari egin diogu lekua, Kapildui mendian (Gasteiz) dauden bi haitzulori buruzkoa. Ondoren, Larra-21 espedizioan jazotako emaitza emankorrekin gatozkizue, elkarren segidako hamaikagarren ekitaldia izan da aurreko udan EEEkantolaturikoa. Lurraldez aldatuz, aldiz, Rasines udalerrian (Kantabria), Bilboko GAESekoek eremu horretako bi barrunbe garrantzitsuetan eginiko lanak zehaztuko dizkigute. Hurrengo tartea, berriz, Agustin Chasco geologoaren eskutik etorriko zaizue Lokiz-Uiarra-Itxako akuiferoaren inguruko azterketa baliotsuarekin, Nafarroa eta Araba artean. Azkenik, aldizkariko atal hau Zarpiako iturburuan (Opakua) eginiko azken esplorazioekin itxiko dugu, eta, bertan, Laurent Richard-ek espeleo-urpekaritza tekniken bidez erdietsitakoa kontatuko digu.

Lerro editorialari jarraipena emanez, betiko atalak izango dituzue ikusgai: elkarrizketak, Euskal Herrian egindako azken esplorazioak, batzordeen jarduerak, istripuak-jarduerak 2021 eta albistegia. Bestalde, urte honek gure bihotzeko Adolfo Eraso, Fito-ren heriotzaren albistea ekarri digu. Lizarratar honen bizitza ikaragarria eta espeleología munduarekin izan duen lotura agerikoak dira. Karaitzatik eta denon artean osotzen dugun komunitatetik beti gogoratuko dugu maitasunez espeleologia zientifikoaren aitzindari eta bultzatzaile gisa.

Karaitzaren 29. zenbaki hau interesgarria izango zaizuelakoan, irakurketarekin goza dezazuela espero dugu.

PDFa hemen deskarga dezakezue.p

La Unión de Espeleólogos Vascos tiene el placer de presentar el número 29 de su revista Karaitza, de carácter anual y correspondiente al año 2021, temporada muy activa espeleológicamente hablando, a pesar de las peculiares restricciones gubernamentales sanitarias de sobra conocidas. Esta nueva publicación responde a la inquietud divulgadora suscitada en el colectivo espeleológico por las actividades realizadas durante 2021. Su interior atesora diversos artículos de gran envergadura que desgranamos a continuación.

Comienza por un atractivo texto de los colegas de grupo Zarama que aborda las últimas exploraciones en el límite S del arroyo Padrobaso en el macizo de Gorbea. A continuación y bajo una perspectiva cultural, le sigue un singular artículo de Josu Granja sobre dos cavidades sitas en el el monte Kapildui (Vitoria). Seguidamente se presenta un nuevo artículo que recoge los fructíferos resultados de la undécima expedición consecutiva Larra-21, celebrada el pasado verano y organizada por la UEV. Cambiando de territorio y desde el municipio de Rasines (Cantabria), el grupo GAES de Bilbao nos detalla los últimos trabajos efectuados en dos importantes cavidades dentro del sector. Prosigue un texto de la mano del geólogo Agustín Chasco, el cual aporta un valioso estudio hidrogeológico del acuífero Lokitz-Uiarra-Itxako ubicado a caballo entre Navarra y Álava. Finalmente esta sección cierra con las últimas exploraciones realizadas en el nacedero de Zarpia (Opakua) en la sierra de Entzia, donde Laurent Richard nos describe nuevos datos de interés logrados mediante técnicas de espeleobuceo.

Con la misma línea editorial, se pormenorizan las asiduas secciones de entrevistas, últimas exploraciones en Euskal Herria, actividades de las comisiones, accidentes-incidentes 2021 y el noticiario. Este año nos trajo la triste noticia del fallecimiento de nuestro querido Adolfo Eraso, Fito. La increíble vida de este estellés y el gran nexo con el mundo espeleológico queda fuera de dudas. Desde Karaitza y toda la comunidad que formamos siempre le recordaremos con cariño como uno de los pioneros y promotores de la espeleología científica.

Esperando que este número 29 de Karaitza sea de vuestro interés y disfrutéis con la lectura.

Zapateiko garbiketa (Arrasate)

0

Euskal Espeleologia Elkargoak (EEE), Aloña Mendi Espeleologia Taldeak (AMET) eta Besaide Mendizale Elkarteak Zapatei kobaren garbiketan ihardun dute. Koba hau Arrasateko Meatzerreka auzoan dago.

Garbiketa hau Arrasateko Udaleko Ingurumen Sailaren laguntza ekonomiko eta logistikoarekin egin da.

Besaide Mendizale Elkartea, haitzuloa garbitzeko modu baten bila, Arrasateko Udalarekin harremanetan jarri zen. Hondakinak ateratzeko modua aurkitu ez zuenez, Besaide, AMETekin jarri zen hartu-emanetan, eta hau EEErekin.EEEtik Karstaren Babeserako Batzordea abian jarri zen, hartara, haitzulo hori garbitzeko prozedurarik egokiena aurkitzeko.

Egindako lanarekin funtsezko elementuak eta interes komunitarioko habitatak “8310-Turismoak ustiatzen ez dituen haitzuloak” berreskuratzen dira, beraz, ez zegoen biodibertsitatean kalterik eragiteko arriskurik; aitzitik, jarduera onuragarria izango zen.

Jarduera honekin helburu hauek lortu ditugu:
• Espeleologo eta mundu horrekiko arrotzak diren pertsonengan lurrazpiko ingurumen gainean kontzientziazioa sortzea. Horrez gain, kobazuloak garbitzeko erabiltzen diren prozedurak, teknikak eta materialak erakustea
• Zabortegi bihurtutako koba garbitzea eta errekuperatzea ondare natural gisa.
• Garbiketa gizarteratzea tokian tokiko komunikabideetan, eta baita espeleologia arlokoetan ere.

Garbiketan, AMET taldeaz gain, EEEko boluntarioen beste talde batzuek ere parte hartu dute; Matiena Espeleologi Taldea (GEMA), TAKOMANO, Aizpitarte Elkartea, Grupo de Actividades Espeleológicas de Bilbao (GAES), Burumendi Espeleologi Taldea eta Felix Ugarte Elkartea (FUE). Guztira 62 boluntariok parte hartu dute. Horietatik 24 espeleologo eta 38 Besaide Mendizale Elkartekoak izan dira. Boluntarioen artean 16 emakumek eta 46 gizonek hartu dute parte.

Espeleologo eta Besaideko boluntarioen elkartzeko lekua Meatzerrekako elkarte gastronomikoa izan da. Hemendik, jendea haitzuloraino oinez igo da. Bertan, parte-hartzaileak lan taldetan banatu dira eta bakoitzari bere “norbera babesteko ekipamendua” (NBE) banatu zaio.

Boluntarioak 6 taldetan bereizi dira, 5 talde kobaren barruan eta 1 kanpoan. Barruko bost taldeetatik lau taldetan espeleologoak eta Besaideko boluntarioak elkarrekin aritu dira. Beste taldean, malda batean kokatua zegoenez, bere arriskuagatik , hiru espeleologok osatu dute taldea. Kanpoko taldeak sailkatu ditu hondakinak haitzuloaren kanpoaldean zeuden edukiontzi eta big-bag zakuetan.

Espeleologoek aurreko egunean jarritako sokak kontrolatu dituzte eta Besaideko boluntarioek beraien buzo zuriarekin eta eskularruekin zaborra kanporatzen aritu dira. Erabilitako espeleosokorro teknikak eta eskubandak hondakinak ateratzea eta boluntarioen segurtasuna erraztu dute.

Batutako hondakinen artean denetarik aurkitu dugu: beirazko botilak, plastikoak, latak, burdin zatiak, gurdi zahar baten gurpila (oso egoera txarrean), bidoiak, plastikozko baldeak, mangerak, pilak, bateriak, panpinen gurdiak, gailu elektronikoa. Koba barruan adreiluzko horma batzuk ere kendu dira. Horma horiek 90eko hamarkadan erabili ziren haitzuloko galeria bat ixteko, bertan txanpiñoiak hazten zirelako. (Etxebarri baserriak emandako informazioa).

Guztira 5.600 kg hondakin atera dugu, hasiera batean aurreikusitakoa baino gehiago.

Ondo antolaturiko talde lanak posible egin du lan guztia egun berean amaitzea. Goizeko 9:00etan ekin diogu lanari, eta arratsaldeko 18:00etan bukatu. Denok espero genuen momentua ere ez zen falta izan: ogitarteko gozo batzuk.

Astelehenean bertan, Debagoieneko mankomunitatearen laguntzarekin, puntu garbia desinstalatu egin dute, eta edukiontziak zabortegira eraman.

Eskerrak eman nahi dizkiegu Arrasateko Udalari eta EEEko, AMETeko eta Besaide Mendizale Elkarteko boluntarioei. Era berean, gure eskerrik beroena lursailaren jabeei, garbiketa egiteko aukera ematearren.

Aurretik eta ondoren

Egun horretako argazki eta bideo gehiago.

LIMPIEZA DE ZAPATEI KOBA (ARRASATE)
La UEV-EEE , Aloña Mendi Espeleologia Taldea (AMET) y Besaide Mendizale Elkartea han llevado a cabo la limpieza de Zapatei koba. Esta cueva se encuentra en el barrio de Meatzerreka del municipio de Arrasate-Mondragón.
La limpieza ha sido realizada con la colaboración y financiación por parte del Departamento de Medio Ambiente del Ayuntamiento de Mondragón.
Besaide Mendizale Elkartea, buscando una forma de limpiar la cavidad, se puso en contacto con el Ayuntamiento de Mondragón. Al no encontrar el modo de poder sacar los residuos, Besaide contactó con AMET y este a su vez con la UEV-EEE. Esta asociación puso en marcha la Comisión para la protección del Karst y así buscar un procedimiento para ejecutar la limpieza de esta cavidad.
La actuación pretendía recuperar elementos claves, como es el hábitat de interés comunitario “8310-Cuevas no explotadas por el turismo. Por esta razón, no se preveían afecciones a la biodiversidad de este tipo de hábitats, al contrario, se trataba de una acción positiva para esta.
Con esta actividad se han logrado varios objetivos:
• Promover entre los espeleólogos, espeleólogas y personas ajenas a este mundo una concienciación ambiental hacia nuestro subsuelo por medio de la limpieza de una cavidad. Así como instruir en los procedimientos, técnicas y materiales usados en las limpiezas de cavidades.
• Limpiar y recuperar una cavidad seriamente deteriorada por vertidos incontrolados.
• Hacer una campaña de difusión de la limpieza, tanto en los medios de comunicación cercanos, como en los propios medios de difusión entre el colectivo espeleológico.
En la limpieza, han participado, además del grupo AMET, voluntarios de la UEV-EEE de los grupos; Matiena Espeleologi Taldea (GEMA), Grupo TAKOMANO, Aizpitarte Elkartea, Grupo de Actividades Espeleológicas de Bilbao (GAES), Burumendi Espeleologi Taldea y del grupo Felix Ugarte Elkartea (FUE). La participación ha sumado un total de 62 voluntarios, de ellos 24 espeleólogos y 38 del Besaide Mendizale Elkartea. En la actividad han participado un total de 16 mujeres y 46 hombres.
El punto de reunión de todos los espeleólogos y voluntarios del Besaide ha sido la Sociedad de Meatzerreka. Desde aquí, la gente ha ido andando hasta la entrada de la cavidad, donde se ha llevado a cabo la distribución de los voluntarios en grupos de trabajo y el reparto de los EPIs y guantes para proteger a las personas voluntarias.
La gente se ha dividido en 6 grupos, 5 de ellos dentro de la cueva y 1 fuera. De los 5 grupos de dentro de la cavidad, en cuatro de ellos espeleólogos y voluntarios han trabajado juntos. El grupo que ha trabajado en la rampa de acceso al pozo ha estado compuesto únicamente por espeleólogos por la peligrosidad de esta zona de la cueva. El grupo del exterior de la cueva se ha encargado de clasificar los residuos en los diferentes contenedores y sacas big-bag.
Los espeleólogos se han encargado de controlar las cuerdas instaladas el día anterior y los voluntarios del Besaide, con su buzo blanco y guantes, de trasladar los residuos al exterior. Las técnicas de espeleosocorro utilizadas han facilitado la extracción de los residuos y los pasamanos han servido para que los voluntarios trabajaran con seguridad.
Entre la basura recogida se han encontrado una cantidad importante de botellas de vidrio, plásticos de todo tipo, latas, hierros, ruedas de un antiguo carro (en muy mal estado), bidones y cubos de plástico, carros de muñecas, pilas, baterías, un calentador de gas… También se han eliminado varias paredes de ladrillos. Estas paredes, en principio, se utilizaron en la década de los 90, para cercar el uso de una champiñonera en la cueva (información comentada por el caserío Etxebarri). En total se han extraído 5.600 kg de residuos, cantidad por encima de la prevista anteriormente.
El buen trabajo en equipo ha hecho que la extracción de los residuos se efectuase en el mismo día. De esta manera, la actividad ha dado inicio a las 9:00 de la mañana y ha termindado a las 18:00 de la tarde. No ha faltado el pequeño momento esperado y merecido por todos, el del almuerzo con unos ricos bocatas.
El mismo lunes, con la colaboración de la Mancomunidad del Alto Deba, el punto limpio ha sido desinstalado y los contenedores y sacas transportadas al vertedero.
Agradecemos la ayuda prestada por todos los voluntarios participantes en la actividad de la UEV-EEE, así como del AMET, también damos las gracias al Ayuntamiento de Mondragón y a todos los voluntarios del Besaide Mendizale Elkartea. Del mismo modo, agradecer a los dueños de los terrenos por permitir utilizarlos durante la limpieza.

Larra 2021ko memoria

0

Ia urte bat pasa ondoren esku artean daukagu LARRAko 2021ko MEMORIA; aurreko kanpainan gertatutako guztiarekin. 9 hilabete pasa dira espedizioa egin zenetik; eta, datu guztiak bildu ondoren, argitara irten da dokumentu garrantzitsu hau: aurreko udan, Larran egindako jarduera guztiak goitik behera kontatzen dituena. Lerro hauen bitartez, bereziki eskerrak eman nahi dizkiegu parte-hartzaileei, kolaboratzaileei eta babesleei. Memoria honen laburpen bat -Euskal Espeleologoen Elkargoak argitaratzen duen- Karaitza 29. aldizkarian izango duzue irakurgai.

Zorionak guztioi !!!

Deskargatu HEMEN

Ya tenemos la MEMORIA LARRA 2021 de lo acontecido en la pasada campaña. 9 meses después de celebrar la expedición y recoger todos los datos, sale a la luz este importante este extenso documento que recoge íntegramente todas las actividades realizadas durante el verano pasado en Larra. Desde aquí agradecer especialmente a todos los participantes, colaboradores, patrocinadores, etc por su apoyo a la misma. Un resumen de esta memoria será recogido próximamente en una publicación específica en la revista Karaitza-29 y que edita la Union de Espeleólogos Vascos.

Gora BUDOGIA !!!

Larrako kamisetak 2022

0

CAMPAÑA 2022 – LARRA EXPEDICIÓN ESPELEOLÓGICA
Hola!
Tenemos camisetas en venta para la financiación de la Campaña 2022 – Larra, Expedición Espeleológica.

  • Un único color, azul.
  • Distintos modelos: de mujer, de hombre y de niñ@.
  • Camiseta técnica (transpirable, NO es de algodón)
  • Precio: 10€

Si alguno tuviera interés, que escriba al correo electrónico larraespeleo@gmail.com detallando talla y modelo.

Os adjuntamos una tabla con las medidas de las tallas.
Confirmad por favor que la talla solicitada es la correcta. Las medidas se corresponden con la anchura y altura de la camiseta.

Pagos por transferencia (Laboral Kutxa: ES69 3035 0070 18 0700060867), indicando nombre y numero de camisetas.

El último día para hacer los pedidos es el 30 de junio

LARRA ESPELEOLOGIA ESPEDIZIOA – 2022ko KANPAINA
Kaixo!
Larra espeleologia espedizioa – 2022ko kanpaina finantziatzeko kamisetak ditugu salgai.

  • Kolore bakarra, urdina.
  • Kamiseta teknikoa (EZ da kotoizkoa)
  • Modelo desberdinak: emakumeena, gizonezkoena eta umeena.
  • Prezioa: 10€

Norbaitek interesa izanez gero, idatzi larraespeleo@gmail.com helbide elektronikora modeloa eta talla zehaztuz. Atxikituta duzue baita tallen neurrien taula. Ziurtatu mesedez kamiseten talla egokia eskatzen duzuela. Neurriek kamisetaren zabalera eta altuerari egiten die erreferentzia.

Eskaerak egiteko azken eguna ekainaren 30a

Transferentzia bitartezko ordainketak, Laboral Kutxa: ES69 3035 0070 18 0700060867, izena eta kamiseta kopurua zehaztuz.

CaveLife App

0
Argazkia: Peter Hofmann

Gure lagun alemaniarrek (VDHK – Verband der deutschen Höhlen- und Karstforscher) app bat garatu dute datu bioespeleologikoen bilketa sistematikorako. Appa dohainik deskarga daiteke, ordenagailu, tablet zein smartphonean instalatzeko; frantsesez era badago (laster baita ingelesez ere) eta online zein offline erabil daiteke. Gero bildutako datu bioespeleologikoak datu base amankomun batean isurtzen dira, helburu zientifiko eta babeserako.

Gainera, appa maiatzean banatuko diren Natura 2000 sarien finalista da; gustatzen bazaizue, hemen zuen bozkarekin bultzatu dezakezue.

Alain Bressan

0

Alain Bressan lagunak utzi gaitu. Gazte-gaztetandik Euskal Herrian aritua, hasieran Spéléo Club de Gascogne taldearekin eta azken urteetan batez ere Amalgame «supertaldearen» baitan, Larrako udako kanpainetan urtero ikusi dugu, ARSIPen antolakuntzako oinarrietako bat izanik. Sinpatia ikur, eta espeleologia kluben arteko harreman onen sustatzaile, bere adeitasunak are etsigarriagoa bihurtzen du agur esan beharra. Argazkilari nabarmena, bere lanak hainbat argitalpenen azaletan ikusi ditugu, lurpeko munduaren dibulgazio bikaina eginez; baita sare sozialetan ere, berak irudiok erabiltzeko erraztasun asko eman izan baititu. Ez adiorik Alain, eta alde ilunean atsedena aurki dezazula.

Amalgame taldekoak, 2015ean.

Hitzaldia Araian

0

Jakinarazi digutenez, Araiako Mendi Festibalaren baitan gure kide Diego Dulantok hitzaldi bat eskeiniko du, Karrantzako Cueto Cárabo – Esperanza sisteman egiten ari diren esplorazioei buruz. Saioa Araiako Andra Mari zineman izango da, otsailaren 26ean, 18:00etan.

Eskerrikasko albistea bidaltzeagatik. EEEko beste kideei ere Euskal Herriko espeleologiarekin lotutako albisteak bidaltzera animatzen ditugu, webgune honen bidez difusioa eman nahi izan ezkero.

Erakusketa Murgian

0

Zarama speleo taldeko lagunek jakinarazten digutenez, Murgian espeleologia argazkien erakusketa bat aurkeztu berri dute. Erakusketa Sarriako Parketxean izango da, eta asteartetik igandera bisitatu daiteke goiz eta arratsaldeko ordutegian

Eskerrikasko albistea bidaltzeagatik. EEEko beste kideei ere Euskal Herriko espeleologiarekin lotutako albisteak bidaltzera animatzen ditugu, webgune honen bidez difusioa eman nahi izan ezkero.

Iñaki Alonso Rajado («Indio»)

0
Argazkia: Joseba Mikel.

Gogorra da gure speleo kide zaharrei agur esatea. Are gogorragoa, ordea, kide horiek gazteak direnean. Iñaki Alonsok utzi berri gaitu, Tolosako Akerbeltz taldekoa, 50 urterekin, minbizia adorez borrokatu eta gero. «Indio» espeleologiaren dibulgazioaren eta karstaren zaintzaren bultzatzaile sutsua izan da, eta haren laguntzeko senak harpe-ikerlari askoren artean utzi du arrastoa.

Argazki hau oso esanguratsua da: Iñakiren proiektu kutunetako bat izan baita ezinduei mendiaz eta naturaz gozatzeko aukera ematearena. Duela hilebete eskas, Iñaki bera izan zen bere lagunen eskutik irteera inklusibo hauetako baten hartzailea. Azken unera arte, bizitza-eredu bat.

Argazkia: Akerbeltz.

Nafarroako mendizaleak eta espeleologia

0
Erakusgai dauden paneletako baten detailea.

2020-21 negu honetan, Nafarroako Artxibo Garaikideak erakusketa handi bat antolatu du mendizaletasunaren 100 urteak direla eta: «Gailurratik harago. Mendizaletasunaren jatorria Nafarroan«. Planetarioan ezarritako instalakuntza batean, 1920ko hamarkadatik 1979ra arteko espedizioen materialak ipini dira ikusgai, hainbat artxibotik ekarriak. Bistan denez, espeleologiak ere («alpinismo konkaboak») badu bere presentzia ere: Vianako Printzea Erakundearen Espeleologia Saileko materialak baitaude ikusgai, eta erakusketaren zati handi bat gure kide Juan Mari Feliuren etxe-museo ikusgarritik ekarritakoa da. Hain zuzen ere, erakusketan zehar antolatu diren mahai-inguru / hitzaldietatik azkena espeleologiari eta urjauziei buruzkoa izango da: urtarrilaren 29an, larunbatarekin, 18:00etan. Hizlariak Feliu, Bitor Abendaño, Jesús Garcia Gazolaz eta Jose Javier Ruiz Zubikoa izango dira. Gainera, VPEren dokumental historiko bat ikusteko aukera izango da: «Excursión por la sierra de Urbasa» (1957).

Erakusketan hainbeste material historiko ikus daiteke.
Larra 2016Campaña de verano Larra