2023ko abenduaren 20an, Tolosaldean eratu berri den «Lurpea Garbi» elkartekoekin izan ginen ETB1eko «Biba Zuek» saioan, lurpeko zaborraren arazoari buruz sentsibilizatzeko asmotan.
Curso de Primeros Intervinientes en Accidente (Aulesti)
Tras unos años, se ha llevado a cabo el fin de semana del 18-19 de noviembre una nueva edición del «Curso de Primeros Intervinientes en Accidentes de Espeleología» en el que nos hemos reunido unos 30 espeleólogos de diversos lugares de Euskal Herria.
Con el objetivo de poder ayudar, en el caso de un accidente, a la persona con la que estás realizando una exploración o visita espeleológica, se han realizado varios talleres, exposiciones y charlas.
Se han planteado, durante el día del sábado, 4 talleres:
- Evaluación del herido + RCP.
- Inmovilizaciones de fortuna.
- Maniobras de movimiento del herido.
- Hipotermia + puntos calientes.
Las sanitarias del NEB-FNE han presentado la Hoja del Primer Interviniente. Aprovechando que se encontraban presentes la sanitaria y el primer interviniente en el accidente que tuvo lugar en la A60 este verano, se han dado detalles sobre el mismo.
El domingo se habló del necesario botiquín en la espeleología y se pasó a realizar las prácticas de todo lo aprendido en una cavidad cercana.
Muchas gracias a todos los participantes y sobre todo a los médicos que dieron los talleres y las charlas. Milesker!
Podéis ver todas las fotos en este enlace.
Beste behin eta urte batzuk geroago, azaroaren 18-19 asteburuan, «Espeleologia Istripuetan Lehen Esku-Hartzaileen Ikastaroa» egin dugu. Bertan Euskal Herriko hainbat lekutako 30 espeleologo inguru bildu gara.
Esplorazio edo haitzulo bati bisita bat egiten ari garen bitartean istripu bat egoten bada, pertsona horri laguntzeko helburuarekin, hainbat taller eta hitzaldi egin dira.
Larunbatean 4 tailer egin dira:
- Zaurituaren ebaluazioa + BBB.
- Halabeharrezko inmobilizazioak.
- Zaurituen mobilizazioa.
- Hipotermia eta puntu beroa.
NEB-FNEko osasungintzako profesionalek Lehen Esku-Hartzailearen Orria aurkeztu dute. Kurtsoan, udan A-60an eman zen istripuan egon ziren mediku eta lehen esku-hartzea eman zuen espeleologoa zeudela aprobetxatuz, haitzuloan eman ziren xehetasun eta azalpenak eman dituzte.
Igandean, espeleologian beharrezkoa den botikinaz hitz egin da eta ondoren inguruko haitzulo batean ikasitakoaren praktikak egin dira.
Eskerrik asko parte-hartzaile guztiei eta, batez ere, tailerrak eta hitzaldiak eman dituzten medikuei. Mila esker!
Sierra Sálvada Invisible
El próximo 29 de noviembre, miércoles, Josu Granja, miembro de Zarama Espeleo Taldea, dará una conferencia en Vitoria-Gasteiz, con motivo de las VII. Jornadas de la Sociedad Excursionista Manuel Iradier, titulada «Sierra Sálvada Invisible» en la que se proyectarán fotografías de los grandes volúmenes de Sierra Sálvada (El Puente, Calleja de la Hoz, Sistema del Hayal de Ponata). También se hará especial hincapié en la última gran cavidad en la Sierra: la Cueva de Eskutxi. El lugar será la Sala de la Fundación Vital en Dendaraba a las 19:30 horas.
Gracias a los compañeros de Zarama por la información! Animamos al resto de grupos a enviarnos asimismo sus noticias y convocatorias.
Xabier Zumalde Romero
Azaroaren 5ean zendu da Xabier Zumalde Romero, “El Cabra” izengoitiarekin ezaguna. 1961ean, beste lagun batzuekin batera, Zornotzako Alegria Club Taldearen Espeleologia Saila (GEAC) sortu zuen. Herriko kanpandorreko lokalean entrenatuz, Bizkaiko Espeleologia Taldearen eta Gasteizko GEMI taldeen laguntza jaso zuten, espeleologian formazioa jasoz. Batez ere Aramotzeko mendizerrako karstean jardun zuten: Lemoan (San Inazio, Ixedu…), Igorren (Atxarte II…), Mundakan (Betrokolo…), Bedian (Astegieta), Zornotzan (Betxuen…). Zenbait aztarnategi arkeologiko ere identifikatu zituzten, hala nola Arlanpe I (Lemoa) eta Getaleuta (Igorre). Halere, ibilbide laburra izan zuen GEACen ibilbide espeleologikoak; 1964an Zumalde eta beste zenbait kide ETAn sartu baitziren, esplorazio kontuak baztertuz, eta kobazuloak babesleku gisa erabiliz. Harrezkero ibilbide luzea egin du Zumaldek, politikan, aktibismoan eta kulturgintzan, harik eta, osasunez eskastuta, azken urteak Lapurdin bizimodu lasaia eramanez pasa dituen.
Larra, 2023ko kanpainaren bilana
Pixkanaka, Euskal Espeleologoen Elkargoak eta Nafar Espeleologi Batzordeak aurtengo kanpainan eginiko lanari buruzko informazioak argitaratuz doaz:
- 2023ko kanpainari buruz eginiko bideo laburra.
- GIS proiektuaren eta 3Dn ahokatzearen irudiak («Linzola ibaia» eta A-60 leizea).
- Kanpainan egindako lanen txostenaren aurrerapena.
Bioespeleologia kontuak
Bioespeleologiak Euskal Herrian ibilbide luzea du; izan ere, XIX. mendean espeleologia zientifikoak lehen urratsak eman zituenean, gure aintzindariek landutako lehen diziplinetako bat hauxe izan zen. Ordutik hona, poliki baina etenik gabe, espeleologoak laginak biltzen eta ikertzen aritu izan dira. Gaur egunean lan honetan diharduten ikerlari nagusietako bi, hain zuzen ere, euskaldunak dira: Carlos Prieto eta Jon Fernandez. Urte hau emaitzetan oparoa izaten dihardu, horren erakusgarri aurten argitaratutako lau artikulu zientifikoak; hemen dituzue haien erreferentziak eta laburpenak:
- BARRIENTOS, José A. PRIETO, Carlos E. CASTRO, Alberto. FERNÁNDEZ-PÉREZ, Jon. MEDEROS, Jorge. BRAÑAS, Neus. 2023. Especies ibéricas del género Troglohyphantes Joseph, 1882 (Araneae, Linyphiidae). Revista Ibérica de Aracnología 42:003–066. Grupo Ibérico de Aracnología (S.E.A.). Resumen: Se revisan las muestras disponibles del género Troglohyphantes Joseph, 1882 procedentes de la Cordillera Cantábrica y de los Pirineos (vertiente española). Se hace una caracterización gráfica de las especies encontradas y se comentan sus posibles afinidades. Se proponen las siguientes sinonimias: Troglohyphantes nyctalops Simon, 1911 n. syn. = Troglohyphantes cantabricus Simon, 1911; Troglohyphantes affirmatus (Simon, 1913) n. syn. = Troglohyphantes marqueti (Simon, 1884). Así mismo, se considera un lapsus calami la mención de Troglohyphantes affinis (Kulczyński, 1914). Se describen dos nuevas especies endémicas de la Cordillera Cantábrica, Troglohyphantes machadoi sp. nov. y Troglohyphantes vasconicus sp. nov. Así, las especies localizadas en la Península Ibérica son: Troglohyphantes alluaudi Fage, 1919, T. bolivarorum Machado, 1939, T. cantabricus Simon, 1911, T. cerberus (Simon, 1884), T. furcifer (Simon, 1884), T. machadoi sp. nov., T. marqueti (Simon, 1884), T. orpheus (Simon, 1884) y T. vasconicus sp. nov. No obstante, se constata la variabilidad interna del grupo “cerberus” – subgrupo “cantabricus” de Fage, que podría encerrar nuevas especies morfológicamente poco diferenciables.
- FERNÁNDEZ-PÉREZ, Jon. PRIETO, Carlos E. 2023. Nuevos datos de Araneae (excl. Troglohyphantes) para las cuevas vasco-cantábricas. Revista Ibérica de Aracnología 42:137–158. Grupo Ibérico de Aracnología (S.E.A.). Resumen: La actualización de la fauna araneológica de la región vasco-cantábrica, siguiendo el trabajo de Fernández-Pérez et al. (2014), aunque sin las especies del género Troglohyphantes (que se tratan en otro artículo simultáneo) se basa en el estudio de unas 550 muestras procedentes de 250 cavidades que han proporcionado datos para 48 especies. Los resultados faunísticos más relevantes son 22 primeras citas provinciales, y las aportaciones taxonómicas son la revalidación de Centromerus viduus Fage, 1931 y el status específico para Leptoneta ovetana Machado, 1939. El catálogo de especies encontradas en cavidades vascocantábricas asciende a 79 especies (incluyendo siete Troglohyphantes spp.); si bien la mayoría son especies accidentales, se consideran 18 especies troglobias y 20 troglófilas. Las especies más frecuentes son las troglófilas Eratigena inermis, Metellina merianae y las dos Meta spp., siendo M. menardi más frecuente en las cavidades situadas a mayor altitud.
- PRIETO, Carlos E. FERNANDEZ PÉREZ, Jon. 2023. Leptoneta giputxi sp. nov. (Leptonetidae, Araneae), una nueva especie troglobia para la Península Ibérica. Revista Ibérica de Aracnología 42:130–135. Grupo Ibérico de Aracnología (S.E.A.). Resumen: En los intensivos y continuados muestreos de fauna cavernícola en la región vasco-cantábrica solo se han encontrado leptonétidos en dos cavidades, la Cueva de La Loja (Asturias), única localidad conocida de Leptoneta ovetana Machado 1939, y la Cueva de Astui (Gipuzkoa), una pequeña cueva del macizo de Ernio de donde se describe Leptoneta giputxi sp. nov. Esta especie se diferencia de las especies geográficamente próximas por una fuerte reducción del aparato ocular (desde solo tres lentes hasta la anoftalmia) y por un palpo masculino Con la apófisis externa del tarso provista de una fuerte espina con una arista aserrada.
- PRIETO, Carlos E. FERNÁNDEZ-PÉREZ, Jon. 2023. Primeras observaciones de predación de Ischyropsalis troglobios (Opiliones: Ischyropsalididae) sobre oligoquetos. Notas científicas. Revista Ibérica de Aracnología 42:229–231. Grupo Ibérico de Aracnología (S.E.A.). Resumen. Individuos de dos especies troglobias del género Ischyropsalis C.L.Koch, 1839, I. magdalenae Simon, 1881 e I. Aff. dispar Simon, 1872, de sendas cuevas de Bizkaia (Cueva de Pedro González en Galdames y Cueva de Armiñeta en Zeberio) respectivamente se han observado alimentándose de lumbrícidos. Y de la Cueva del Sumidero (Puente Viesgo, Cantabria) se reporta otra observación de la especie troglófila Ischyropsalis nodifera Simon, 1879 alimentándose de otro lumbrícido.
Bertan, hainbat espezieren gaineko ezagutza mailan eginiko aurrerapenak azaltzen dira. Lagin bilketan hainbat espeleologia talderen laguntza izan dute Carlosek eta Jonek. Emaitzen artean zenbait espezie berriren deskribapenak ere argitaratu dituzte. Hau guztia dela eta, joan den udan elkarrizketa bat egin zieten Gara egunkarian: hemen irakur dezakezue artikulu hori.
Euskal Espeleo Laguntzaren 2023ko Simulakro Orokorra
PD 2023-X-19: Argazki sorta berri bat gehitu dugu bildumara. Eskerrikasko Irene!
Urriaren 14 eta 15ean Euskal Espeleo Laguntzak antolatuta 2023ko erreskate Simulakro Orokorra egin zen Gaubeako “ Alto Coronas” kobazuloan. Koba Arkamoko mendilerroan kokatua dago eta Kontrol Gunea Espejoko suhiltzaileen basean kokatu zen.
Guztira 60 lagun inguruk parte hartu zuten, barruan EELko kideek, Ertzaintzako erreskate taldeko kideek eta Nafar Espeleo Laguntzako sorosleek lan egin zuten. Kanpoan berriz, logistika lanetan Ertzaintza, Arabako Suhiltzaileak eta Gaubeako Babes Zibileko boluntarioak izan genituen laguntzen.
Koban 6 talde ezberdinek lan egin zuten, 3 sorospen talde, komunikazio talde 1 eta sanitario talde 2.
Praktika larunbatean 9:00retan hasi zen, ohatila 00:30etan atera zen kobatik eta azken partaideak igandeko 2:00tan heldu ziren kontrol gunera.
Igandean material garbiketa, balorazio bilera eta bazkaria egin ziren.
Eskerrik asko parte hartu eta antolaketan lagundu duzuen guztioi, batez ere Arabako Suhiltzaile eta Gaubeako Babes Zibileko boluntarioei!
Argazki eta bideo guztiak hemen – En este enlace todas las imágenes
*************************
Simulacro General Espeleosocorro Vasco 2023.
Los dias 14-15 de octubre se celebro en Valdegovía, organizado por el Espeleosocorro Vasco el Simulacro General de rescate 2023 en la cavidad de “ Ato Coronas” situada en la sierra de Arkamo. El PC se instalo en la base de los bomberos de Espejo.
Participaron unas 60 personas, socorristas del EEL, ertzainas de la UVR y socorristas del Espeleosocorro Navarro. En el exterior nos ayudaron Bomberos de Álava y Protección Civil de Valdegovía con la logística.
En la cavidad trabajaron 6 grupos, 3 de evacuación, 2 sanitarios y 1 de comunicaciones.
La practica empezó el sábado a las 9:00, la camilla salió a las 00:30 y los últimos participantes llegaron al PC a las 2:00.
El domingo se limpió el material, reunión de valoración y se terminó con la comida.
Eskerrik asko a todos los participantes y ayudantes, especialmente a Bomberos de Álava y Protección Civil Valdegovía!
Ruben Gomez, zaldun kondekoratua
Duela gutxi bezala, orain beste zuberotar batek jaso du Frantziar estatuaren aitortza: Ruben Gomezek. 16 urterekin Paubeko SSPPO taldean espeleologian hasia, bere urte gehienak Larrako esplorazioari eman dizkio, Basabürüko Lezentzat taldean eta ARSIP elkartean. Spéléo Secours Français taldearen sortzaile eta arduradun nagusietako bat ere bada, eta txoritxo batek esan digunez, baita Gordexolako (Bizkaia) Povedako markesa ere (nahiz eta, bere idea ezkertiarrak direla eta, ez duen sekula noblezia titulu hori erabili nahi izan). Ados Ruben. Baina orain Meritu Nazionalaren Ordeneko Zaldun izendatu zaituzte, eta ezingo diogu inori ezkutatu! Domina ematearen zeremonia Liginaga-Astüe herrian egin da (Ruben bertako alkatea baita), lagun, agintari eta espeleologo askoren aitzinean. Zorionak!
Lurpeko uren kutsadura ekiditeko pausuak Europako Parlamentuan
Europako Speleo Federazioko lagunek Bruselatik datorren albiste garrantzitsu hau helarazi digute, gure karsten kontserbazioaren alde erabili ahal izango dugun tresna.
ESFeko zenbait espeleologo European Environmental Bureau delako erakunde kontserbazionistaren barruan daude, zeina Europako Parlamentuan aholkulari bezala aritzen den. Testuinguru horretan, lurpeko uren kutsadurari dagokion aldaketa berri eta positiboak izan dira duela egun gutxi. Irailaren 12an, hain zuzen ere, Europako Parlamentuak lurpeko uren kutsatzea jaisteko araudi berria onartu du, besteak beste:
- Europar Batasun osorako balio duten gehienezko maila berriak onartu ditu. Bertan hainbat kutsatzaile berri sartu dira, besteak beste 24 fluorokarburo mota, pestizida berriak eta, historian lehen aldiz, farmakoak.
- Lurpeko uren Behaketa Egitura berria onartu du.
- Europako Batzordeak kontserbazioa zailduko zuten zenbait proposamen egin zituen, hala nola gainazaleko uren kutsaduraren jarraipena murriztea, eta lehentasunezko substantzia arriskutsuak desklasifikatzeko 20 urteko epea ezabatzea. Parlamentuak biak atzera bota ditu.
Honenbestez, Europar Batasuneko Parlamentuak uraren kutsadurari aurre egiteko borondate sendoa berretsi du. Are, lurpeko urei ezarri zaien atalasea (azaleko urei baino 10 aldiz baxuagoa) gure aldeko keinu indartsua da. Orain begirada guztiak EBko Kontseiluan daude, negoziazioak hasi ahal izateko.
Esteka honetan, European Environmental Bureau erakundearen Uraren Lan Taldearen adierazpena irakur dezakezue auzi honi buruz: https://eeb.org/clear-message-from-parliament-we-must-tackle-water-pollution/
Alkerdi-Berroberria (Urdazubi): hitzaldia eta bisita gidatua
Nafarroatik bidali digute albistea: Europako Ondarearen Jardunaldien baitan, Urdazubiko Alkerdi-Berroberria gune karstikoan ikerketak berrabiatu diren honetan, dibulgazio jardunaldi interesgarria antolatu da irailaren 30rako. Izena eman behar da info@cuevasurdax.com helbide elektronikoan. Eskerrikasko informazioarengatik!
